Jak porównywać oferty kredytów, gdy RRSO nie jest miarodajne?

RRSO jest jak cena za kilogram w sklepie: świetnie pomaga porównać podobne produkty, ale gorzej działa, gdy jedno opakowanie ma dodatki, inne jest większe, a trzecie kupujesz tylko na chwilę. To bardzo dobry wskaźnik startowy, ale słaby doradca końcowej decyzji, jeśli oferty różnią się okresem, rodzajem oprocentowania albo konstrukcją kosztów.

W takich sytuacjach niższe RRSO nie musi oznaczać tańszego kredytu z perspektywy całej umowy albo Twojego realnego planu spłaty.

Najczęstszy błąd wygląda tak: klient widzi dwie liczby, wybiera niższe RRSO i zakłada, że temat jest zamknięty. Tymczasem przy kredycie hipotecznym na 20 i 25 lat albo przy produkcie z prowizją finansowaną w kredycie to za mało.

Kiedy RRSO nie wystarcza? Krótka odpowiedź

RRSO działa najlepiej wtedy, gdy porównujesz:

• ten sam typ produktu,
• tę samą kwotę,
• ten sam okres,
• podobny zestaw obowiązkowych kosztów.

Jeżeli którykolwiek z tych elementów się zmienia, trzeba dołożyć co najmniej:

• całkowitą kwotę do zapłaty,
• koszt przy Twoim realnym horyzoncie spłaty,
• analizę wariantu z i bez produktów dodatkowych.

Co to oznacza dla Twoich pieniędzy?

Gdy oferty nie są identyczne, samo RRSO może poprowadzić Cię do pozornie tańszej decyzji.

Dla portfela porównuj zawsze:

• całkowitą kwotę do zapłaty,
• kwotę wypłaty netto,
• koszt przy planowanej wcześniejszej spłacie,
• wariant z dodatkami i bez dodatków,
• ratę przy tym samym okresie.

Im większe różnice między ofertami, tym więcej liczb trzeba zestawić obok RRSO.

Kiedy RRSO jest bardzo użyteczne?

Najbardziej wtedy, gdy porównujesz dwa zwykłe kredyty gotówkowe o tych samych parametrach. Wtedy niższe RRSO niemal zawsze idzie w parze z niższym kosztem całkowitym.

Przykładowo przy 30 000 zł na 36 miesięcy, bez dodatkowych produktów, RRSO jest bardzo sensowną pierwszą miarą selekcji. Problem zaczyna się wtedy, gdy jedna oferta ma prowizję finansowaną w kredycie, druga konto z wpływem wynagrodzenia, a trzecia okresowo stałą stopę.

1. Różny okres kredytowania

To klasyczna pułapka przy hipotekach.

Załóżmy:

• kredyt A: 300 000 zł, 20 lat, oprocentowanie 7,8%, rata ok. 2 472 zł,
• kredyt B: 300 000 zł, 25 lat, oprocentowanie 7,5%, rata ok. 2 217 zł.

Na pierwszy rzut oka wariant 25-letni wygląda lepiej, bo rata jest niższa. Problem w tym, że łączna kwota spłaty jest dużo wyższa:

Niższa rata i nawet niższe RRSO przy dłuższym okresie nie załatwiają sprawy. Trzeba patrzeć na całkowitą kwotę do zapłaty.

2. Zmienna stopa vs okresowo stała stopa

RRSO pokazuje koszt na dzień kalkulacji, ale nie jest prognozą przyszłych stóp. Przy kredycie zmiennym to ważne ograniczenie.

W praktyce porównując takie oferty, warto zestawić:

• wysokość raty dziś,
• warunki po zakończeniu okresu stałego,
• własną odporność budżetu na wzrost raty.

3. Inna struktura kosztów: prowizja, konto, ubezpieczenie

Dwie oferty mogą mieć zbliżone RRSO, ale inny rozkład kosztu w czasie:

• jedna ma prowizję płaconą na starcie,
• druga nie ma prowizji, ale ma wyższe oprocentowanie,
• trzecia wymaga konta albo ubezpieczenia dla niższej marży.

Jeżeli planujesz spłatę lub refinansowanie po kilku latach, oferta bez prowizji może okazać się lepsza mimo podobnego albo nawet wyższego RRSO.

4. Koszty, które zależą od produktów dodatkowych

RRSO obejmuje koszty obowiązkowe. Problem polega na tym, że część ofert jest wyceniana w wariancie z dodatkami, które formalnie są dobrowolne, ale praktycznie mocno zmieniają cenę.

Najlepsza praktyka:

• poproś o wariant z produktami dodatkowymi,
• poproś o wariant bez nich,
• porównaj oba nie tylko po RRSO, ale też po pełnej kwocie do zapłaty.

5. Krótkoterminowe pożyczki i chwilówki

Przy bardzo krótkich terminach RRSO jest matematycznie napompowane przez annualizację. Wtedy wskaźnik nadal ostrzega, że produkt jest drogi, ale sam nie wystarczy do decyzji. Trzeba patrzeć przede wszystkim na konkretną kwotę do oddania.

Czym uzupełnić RRSO?

Całkowita kwota do zapłaty

Najlepsza liczba do oceny końcowej, gdy kwota kredytu jest taka sama.

Całkowity koszt kredytu

Pokazuje, ile dopłacasz ponad pożyczony kapitał.

Kwota wypłaty netto

Szczególnie ważna, gdy prowizja jest finansowana w kredycie i kwota umowy jest wyższa niż to, co faktycznie trafia do Ciebie.

Koszt przy realnym horyzoncie

Jeśli wiesz, że chcesz spłacić kredyt za 3, 5 albo 7 lat, porównaj koszty właśnie dla tego horyzontu, a nie tylko dla pełnej długości umowy.

Checklista porównywania ofert

• Czy porównuję ten sam okres i tę samą kwotę?
• Czy patrzę na koszt całkowity, a nie tylko na ratę?
• Czy wiem, ile pieniędzy dostanę netto?
• Czy sprawdziłem wariant z i bez produktów dodatkowych?
• Czy biorę pod uwagę swój realny plan spłaty?

Jeśli chcesz pogłębić temat, zobacz też:

• RRSO powyżej 100% - kiedy się zdarza
• Co to jest RRSO i dlaczego jest ważniejsze niż oprocentowanie
• Ile zapłacisz łącznie za kredyt?